01834 860965

Yr Hen Ysgol, Heol yr Orsaf, Arberth, Sir Benfro, SA67 7DU

Brig

Doc Penfro

Echoes / Cymunedau / Doc Penfro

Llysgenhadon lleol Doc Penfro yw Maureen Colgan a Wendy O’Driscoll, aelodau fforwm treftadaeth Doc Penfro. Maent yn falch o gynrychioli yr unig iard longau frenhinol yng nghymru. Gorsaf cychod hedfan amser rhyfel, gyda phensaernïaeth ragorol, hanes cymdeithasol bywiog a chymdeithasau ffilmiau Hollywood. Mae gan y ‘doc’ hanes fawr i’w hadrodd.

Teithiwch yn ôl i 1814 pan sylwodd y Morlys ar Paterchurch Point ymysg y ‘caeau eang a dolydd ffrwythlon’. O fewn ychydig flynyddoedd roedd y trefolion yn leinio’r strydoedd yn eu dillad gorau, bandiau’n chwarae, baneri’n chwifio, gan anrhydeddu’r fuddugoliaeth adeiladu llongau ddiweddaraf. Roedd pum cwch hwylio frenhinol ymysg y llawer o longau a saernïwyd yn ddeheuig a dderbyniodd ffarwel brwd.

Mae wal aruthrol yr iard longau yn denu ymwelwyr trwy fynedfa colofnau cerrig, heibio i hen Dˆy Llawfeddyg y Fflyd a gogoniannau Sioraidd eraill, gan ddatgelu graddfa tiriogaeth y Morlys. Caiff ei lleihau, gan ddibynnu ar yr amser o’r dydd, gan long Irish Ferries yn dod i’r porthladd. Ymunwch â Chymdeithas Forol Gorllewin Cymru yn Iard Hancock am daith forol i’r gorffennol.

Mae’r dref yn parhau i ddathlu adeiladu llongau eiconig: adeiladwyd ‘Millennium Falcon’ yn Noc Penfro, gan ychwanegu Hollywood i’w threftadaeth a chyswllt i gymunedau cyfagos sydd wedi croesawu criwiau ffilmio.

Fel cartref i’r safle cychod hedfan mwyaf yn y byd, roedd ‘y Doc’ yn hanfodol i frwydr yr Iwerydd. Mae Ymddiriedolaeth Sunderland, sydd yn hen Gapel Garrison, ac yn awr yn Ganolfan Treftadaeth Doc Penfro, yn dal y cyfnod hwn yn fanwl.

Strydoedd patrwm grid; drysau unigryw; capeli gyda mil o seddi a thyrau amddiffynnol: mae pob cam trwy ardal gadwraeth y dref yn cynnig safbwynt newydd. Bu cau yr iard longau yn 1926 yn ergyd drom i’r boblogaeth ond mae gwytnwch ac ysbryd cymunedol yn nodweddion lleol allweddol. Mae dymuniad i wneud Doc Penfro yn wych eto. Mae’r dref yn edrych i’r dyfodol, gan ddefnyddio technoleg i hyrwyddo cyfres flynyddol o wyliau: neidio bynji llawn hwyl a gornest focs sebon yn addas i’r teulu.

Mae darganfod treftadaeth frenhinol unigryw y tu ôl i wal yr iard longau yn ddechrau taith gyffrous yn cwmpasu dwy ganrif o dreftadaeth a ddechreuodd gyda Paterchurch Point.

Cyswllt: Pater Hall 01646 622788.

Eisiau gwybod mwy am y prosiect neu sut i gymryd rhan?

CLICIWCH YMA I GYSYLLTU