01834 860965

Yr Hen Ysgol, Heol yr Orsaf, Arberth, Sir Benfro, SA67 7DU

Brig

Bae Saundersfoot

Echoes / Cymunedau / Bae Saundersfoot

Penny Brace yw’r llysgennad lleol ar gyfer cymunedau Bae Saundersfoot, Wiseman’s Bridge, Stepaside, Summerhill ac Amroth, a gysylltir gan y rhan fwyaf ddwyreiniol o Lwybr Erfordir Sir Benfro a rhannant dreftadaeth hudolus.

Heddiw, mae gwyliau dynamig, nofio elusennol, wythnos bysgota a thân gwyllt yn boblogaidd gyda phobl leol ac ymwelwyr. Ond parha parch i’r gorffennol fel sydd i’w weld mewn tirwedd ac adeiladu yn rhan annatod o fywyd cymunedol.

Roedd harbwr Saundersfoot yn diasbedain ac yn llawn cynnwrf unwaith wrth i dunelli o ‘ddiemyntau du’, glo caled lleol byd-enwog, gael eu llwytho ar longau o ‘dramiau’ wedi’u tynnu gan y Rosalind a’r Bulldog. Ymunwyd gan haearn Stepaside ac Wiseman’s Bridge yn hwyrach yn y 19eg ganrif.

Ar y cyd â physgota a rôl yn ystod y rhyfel, mae profi’r dreftadaeth ddiwydiannol gyfoethog hon yn hanfodol i ennill ‘teimlad’ am yr ardal. Mae wedi’i wreiddio mewn cynlluniau ar gyfer datblygu’r harbwr fel cyrchfan dwristiaeth forol ryngwladol.

Dilynwch lwybr sy’n gorgyffwrdd y tonnau i Wiseman’s Bridge, yna cerddwch drwy ‘Pleasant Valley’ sy’n gyfoeth o fywyd gwyllt. Mae ffwrneisi tawel ac odynau ysgerbydol yn dangos gweithiau haearn Stepaside. Cloddiwyd mwyn haearn yn Cwms Level, rhwng Summerhill ac Amroth, lle ceir chwareli ac odynau o hyd.

Gan bwffian ar hyd Y Morlan, a adwaenid unwaith fel Stryd y Rheilffordd, byddai’r Rosalind wedi cysgodi siopau’r becws a’r cigydd.

Heddiw mae amrywiaeth eang o fusnesau lleol, o westai a bwytai archwaethwyr,
i siopau ffasiynol a hynod, yn creu bywiogrwydd lliwgar ledled y bae. Mae gerddi Porthdy Colby, sy’n eiddo i’r Ymddiriedolaeth Genedlaethol, yn cynnig amrywiaeth wych o gonglau tawel ac anturiaethau newydd i blant.

Heddiw mae amrywiaeth eang o fusnesau lleol, o westai a bwytai archwaethwyr, i siopau celfydd a mympwyol, yn creu bywiogrwydd lliwgar dros y bae.

Fel archifydd ar gyfer cymdeithas hanesyddol Saundersfoot ac aelod o’r ymddiriedolaeth adfywio, mae Penny a’i chyd-wirfoddolwyr yn cynorthwyo ymwelwyr i rannu yn hanes Bae Saundersfoot trwy arddangosfeydd, taflenni, sgyrsiau a theithiau. Mae pobl leol yr oedd eu tadau yn gweithio yn y pyllau ac yn gyrru’r peiriannau, yn rhannu atgofion byw gyda phlant ysgol lleol, tra mae Tomos, cymeriad cartwˆ n cyfeillgar yn gwahodd teuluoedd sy’n ymweld i ddilyn ôl ei droed.

Cyswllt: enquiry@saundersfoothistory.org.uk

 

Eisiau gwybod mwy am y prosiect neu sut i gymryd rhan?

CLICIWCH YMA I GYSYLLTU